Stolpersteine

Soms wandelde ik met mijn vader over het Rapenburg naar de joodse bakker Weil in de Kloksteeg, waar oude vaste klanten steeds kleiner wordende gemberbolussen konden kopen. Ik verheugde mij daar altijd bijzonder op, want op de toonbank van de bakker stond een glazen stopfles, waarin rode, witte en blauwe (!) schuimpjes zaten. Van de vrouw van de bakker mocht ik altijd in de fles grijpen en zo veel schuimpjes pakken als ik in één hand kon houden. Meestal had er ik drie, maar als ik hard kneep waren het er wel eens vier. Op een dag liep ik weer met mijn vader over het Rapenburg op weg naar bakker Weil. Ik liep voor mijn vader uit de Kloksteeg in. Plotseling trok mijn vader mij terug het Rapenburg op. “Waarom gaan we niet naar de bakker?“, vroeg ik. “De bakker is gesloten”, antwoordde hij. Ik begreep niet waarom mijn vader huilde en wij nooit meer gemberbolussen gingen halen. (Uit: Herinneringen van een Leids jongetje, Jan Sloos, Leids Jaarboekje 1995)

Stolpersteine of Struikelstenen, is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Gemning. Het is een monument, verspreid over geheel Europa en het gedenkt (onder andere) joodse slachtoffers van het nationaal-socialisme.

Een ‘stolperstein’ is een betonnen steen van 10 bij 10 centimeter met een goudkleurig plaatje bovenop. Op dat plaatje staan de naam, geboortedatum, deportatiedatum, plaats en datum van overlijden van degene die hiermee wordt herdacht. De stenen worden in het trottoir geplaatst voor de vroegere woonhuizen van mensen die door de nazi’s zijn vermoord. Ook in Leiden zijn enkele Stolpersteine.

Voorjaar 2021 zullen vijf nieuwe stenen geplaatst worden voor een huis in de Kloksteeg. Daar woonde destijds de joodse bakkersfamilie Weijl. De vijf stenen zijn voor:

– Hanna Weijl
– Helena Weijl
– Joseph Michael Weijl
– Judith Weijl
– Alida Weijl

Rechts een foto van de Kloksteeg rond 1910 met misschien wel het enige beeld van de familie Weijl: links vooraan in witte bakkersschorten mogelijk zoon Joseph Michael en Louis Weijl. Daarachter een bakkersknecht en mogelijk moeder Klaartje bij de handkar. De bakkerij bevindt zich aan de rechterkant direct achter de man met het koffertje.
(uit de bijsluiter bij de steenlegging voor de voormalige bakkerij aan de Kloksteeg 3 te Leiden).

Dit verhaal over deze joodse bakkersfamilie Weijl is geschreven door de initiatiefnemer van deze plaatsing, Arnold Schalks. Arnold gaat nog verder met zijn onderzoek naar de familie Weijl dus er zal gaandeweg mogelijk nog meer informatie bekend worden. Het verhaal staat ook op Joodsmonument.nl

 

Stolpersteine Leiden

Haarlemmerstraat 233, twee stenen sinds 12 februari 2017
– Hartog Joël van Amerongen
– Vronika van Amerongen-van Frank

Breestraat 161, vier stenen sinds 10 maart 2010 voor
– Ernst Loeb
– Hans Loeb
– Herbert Loeb
– Jenny Loeb-Rose

Van der Waalsstraat 34, een steen sinds 10 maart 2010 voor
– Jacob Philipson
Hij was de administrateur van het Joods Weeshuis.

Lorentzkade 4, een steen sinds 2 november 2014 voor
– Meijer van Kleeff

 

Meer informatie op https://www.leiden4045.nl/stolperstein/